Sinh trắc học là gì? Tại sao cần xác thực sinh trắc học khi giao dịch ngân hàng?

Sinh trắc học (biometrics) hiện đang được ứng dụng rất rộng rãi trong lĩnh vực tài chính và nhiều lĩnh vực khác yêu cầu tính bảo mật cao. Đây chính là ngành khoa học và công nghệ dựa trên những đặc điểm sinh trắc học duy nhất con người, ví dụ như dấu vân tay, khuôn mặt, mống mắt, giọng nói, chữ viết tay,... để tiến hành nhận dạng và xác minh danh tính. 

Qua nghiên cứu và kiểm nghiệm đã cho thấy, sinh trắc học có tính chính xác và bảo mật rất cao. Vì vậy, việc đưa vào ứng dụng trong các lĩnh vực tài chính ngân hàng, an ninh,... sẽ giảm mức độ rủi ro, gian lận, lạm dụng xuống mức tối thiểu. Chẳng hạn, trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, khi thực hiện giao dịch bạn phải xác thực sinh trắc học bằng khuôn mặt hay dấu vân tay.

Công nghệ sinh trắc học sẽ hoạt động theo quy trình 3 bước dưới đây:

• Thu thập dữ liệu: Ở bước này, các thiết bị và công nghệ khác nhau sẽ được đưa vào sử dụng để thu thập các dữ liệu cần thiết, có thể là dấu vân tay, giọng nói,... tùy theo loại sinh trắc học được ứng dụng. Ví dụ, đối với sinh trắc học dấu vân tay thì sẽ sử dụng thiết bị để khi người dùng đặt ngón tay lên thiết bị có thể lấy được toàn bộ và chính xác dấu vay tay đó
• Phân tích dữ liệu: Sau khi đã thu thập đầy đủ dữ liệu cần thiết sẽ đưa vào trích xuất những thông tin đặc trưng quan trọng để phục vụ quá trình xác thực danh tính. Chẳng hạn, đối với sinh trắc học vân tay, hệ thống sẽ phải phân tích và xác định được những điểm đầu, gốc ngắn tay, khoảng cách giữa các điểm từ đó xây dựng biểu đồ hóa hoặc chuyển thành mã số đại diện. Cuối cùng sẽ lưu vào cơ sở dữ liệu
• Xác thực danh tính: Mỗi người khi người thực hiện xác thực danh tính, hệ thống sẽ đối chiếu sinh trắc học của người dùng với cơ sở dữ liệu đã có. Nếu dữ liệu trùng khớp thì xác thực danh tính thành công và ngược lại

Theo quy định, tất cả khách hàng khi thực hiện giao dịch đầu tiên khi cài đặt thiết bị mới, cài đặt lại AB Ditizen trên thiết bị mới sẽ phải xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Bên cạnh đó, các giao dịch vượt ngưỡng dưới đây cũng phải xác thực sinh trắc học:

• Chuyển tiền hoặc nạp tiền vào ví điện tử từ 10 triệu đồng/lần trở lên hoặc tổng giá trị giao dịch từ 20 triệu đồng/ngày trở lên
• Thanh toán hóa đơn với giá trị từ 100 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị giao dịch từ 100 triệu đồng/ngày trở lên

Trước đây, các ngân hàng thường chỉ áp dụng những phương pháp xác minh truyền thống như mật khẩu, mã PIN. Tuy nhiên, những phương pháp này chưa đủ an toàn. Vì vậy, ngân hàng đã đưa vào sử dụng công nghệ xác thực danh tính ddeer thay thế hoặc bổ sung. Sinh trắc của mỗi người có đặc điểm riêng biệt và duy nhất. Thế nên, xác minh qua đặc điểm sinh học, hành vi có tính chính xác, bảo mật cao hơn.

Như vậy, việc xác minh danh tính bằng sinh trắc học là thực sự cần thiết khi giao dịch ngân hàng. Trên thực tế, các ngân hàng hiện nay cũng đã ứng dụng công nghệ sinh trắc học và cho thấy hiệu quả rõ rệt khi tình trạng gian lận, lừa đảo, chiếm đoạt tài khoản đã giảm rõ rệt.

Một số người dùng phản ánh app không nhận diện được dù đã chụp nhiều lần, thậm chí phải ra ngân hàng hỗ trợ. Nguyên nhân có thể đến từ ánh sáng, góc chụp, dữ liệu khuôn mặt không khớp hoặc lỗi hệ thống. Nếu thử nhiều lần vẫn không được, nên kiểm tra lại thông tin và liên hệ ngân hàng thay vì cố xác thực liên tục.

Không hoàn toàn. Face ID/vân tay trên điện thoại chủ yếu dùng để mở khóa thiết bị hoặc ứng dụng. Xác thực sinh trắc học khi giao dịch ngân hàng nhằm đối chiếu danh tính khách hàng với dữ liệu được ngân hàng sử dụng để xác minh.

Mục đích chính là bổ sung thêm một lớp xác minh danh tính, đặc biệt với giao dịch giá trị lớn. Tuy nhiên, sinh trắc học không có nghĩa là mọi hình thức gian lận đều được loại bỏ. Người dùng vẫn cần bảo vệ điện thoại, mật khẩu, mã OTP và cảnh giác với các cuộc gọi/tin nhắn giả mạo.